Wetenschap

Bacteriofagen: natuurlijke bacterie killers

Door: Dr. Stan J.J. Brouns (TU Delft)

Bacteriofagen zijn de natuurlijke vijand van bacteriën. Er bestaan duizenden soorten bacteriën, en voor iedere soort bacterie kun je tientallen bijbehorende bacteriofagen vinden in de natuur. Bacteriofagen hebben als doel om zichzelf te vermenigvuldigen en daar hebben ze hun prooi - de bacterie - voor nodig. Een bacteriofaag maakt een bacterie eerst ziek om hem vervolgens te doden. Als een bacterie doodgaat komen er weer 100 nieuwe bacteriofagen vrij die opnieuw op zoek gaan naar hun gastheer.

Waar vind je bacteriofagen

Bacteriofagen zitten op plekken waar je veel bacteriën aantreft. Onze darmen bevatten miljarden bacteriofagen die daar onze bacteriële darmflora in balans houden. Rioolwater is daarom een perfecte plek om op zoek te gaan naar nieuwe en mogelijk therapeutische bacteriofagen.

Bijwerkingen van bacteriofagen

Er zijn geen bijwerkingen bekend van bacteriofaag therapie. Ons lichaam reageert niet heftig op het toedienen van bacteriofagen. Mogelijk is ons lichaam al gewend aan bacteriofagen om ze al in grote aantallen aanwezig zijn in ons lichaam.

Historie van bacteriofaag therapie

Bacteriofaag therapie wordt al 100 jaar succesvol gebruikt voor de behandeling van bacteriële infecties. In ons land is deze vorm van therapie in de vergetelheid geraakt na de ontdekking van antibiotica, maar in de Sovjet Unie en Polen is deze methode in de laatste 50 jaar verder verfijnd. Ook zijn daar grote verzamelingen bacteriofagen aangelegd die gebruikt kunnen worden voor therapeutische doeleinden. Omdat bacteriën nu steeds vaker resistent zijn tegen antibiotica wordt het gebruik van bacteriofagen in Nederland opnieuw overwogen.

Prognose

Het is haast onvoorstelbaar, maar de World Health Organization (WHO) verwacht dat als we niks doen er in 2050 jaarlijks 10 miljoen mensen zullen overlijden als gevolg van bacteriële infecties. Daarmee zou de Westerse wereld teruggeworpen naar een tijd dat bijvoorbeeld een eenvoudige longontsteking je dood kon betekenen. Steun daarom het onderzoek naar Bacteriofagen en het initiatief om in Nederland een Bacteriofagen collectie op te zetten en mensen ermee te gaan behandelen.

Resistente bacteriën

Er zijn verschillende soorten bacteriën die op dit moment voor de grootste problemen zorgen. Dit zijn onder andere Acinetobacter baumannii, Klepsiella pneumoniae, Escherichia coli, Enterobacter, Pseudomonas aeruginosa, Enterococcus faecium, Staphylococcus aureus (MRSA). Tegen al deze bacteriën zijn fagen gevonden. Sommige ziekten kunnen niet of nog niet behandeld worden met fagen. Voorbeelden daarvan zijn Lyme (Borrelia) en Q-koorts (Coxiella burnettii).

Links

TEDx - een verhaal over een man die bijna dood was en door fagen weer de oude werd.

https://www.youtube.com/watch?v=AbAZU8FqzX4

Informatie voor medisch specialisten

Faagtherapie heeft een solide wetenschappelijke basis en berust dus niet op wonderen, maar op dit moment ontbreken nog klinische studies naar de effectiviteit van fagen. Dit komt omdat het grote farmaceutisch bedrijven niet geïnteresseerd zijn om fagen te ontwikkelen als medicijn. Er zijn wel een groot aantal succesvolle case studies met fagen. Binnenkort vindt u hier enkele wetenschappelijke artikelen die faagtherapie in meer detail uitleggen.